Αναλογικός κανόνας: τι συμβαίνει στην υπασφάλιση;
Υπασφάλιση υπάρχει όταν το ποσό ασφάλισης είναι μικρότερο από την αξία που πρέπει να ασφαλιστεί. Αν εφαρμόζεται αναλογικός κανόνας, η ασφαλιστική μπορεί να πληρώσει μικρότερο μέρος της ζημιάς. Δείτε πώς ορίζεται η αξία στο δικό σας ασφαλιστήριο και αν υπάρχει εξαίρεση από τον κανόνα.
Τι λέει ο όρος και με ποια αξία συγκρίνεται;
Δημοσιευμένοι όροι ασφάλισης κατοικίας αυτής της κατηγορίας προβλέπουν ότι, όταν το ασφαλιστικό ποσό είναι μικρότερο της ασφαλιστικής αξίας, «το ασφάλισμα καθορίζεται (και περιορίζεται) με βάση το λόγο (αναλογία) μεταξύ ασφαλιστικού ποσού και της ασφαλιστικής αξίας». Δεν πρόκειται για ποινή ούτε για διακριτική ευχέρεια: είναι ένας λόγος δύο αριθμών, γραμμένος στους Γενικούς Όρους. Τα κείμενα τον ονομάζουν «αναλογικό όρο» ή «όρο αναλογίας»· είναι το ίδιο πράγμα με τον «αναλογικό κανόνα».
Ο δεύτερος αριθμός είναι εκείνος που ξαφνιάζει. Στο ίδιο κείμενο, βάση υπολογισμού για τα κτίρια είναι «η αναγκαία δαπάνη ανοικοδόμησής τους με τα ίδια υλικά και τρόπο κατασκευής μετά την αφαίρεση της μείωσης της κατασκευαστικής αξίας». Δηλαδή το κόστος να ξαναχτιστεί το κτίσμα, μειωμένο κατά την παλαιότητα — όχι το ποσό που πληρώσατε για το ακίνητο και όχι κάποιο φορολογικό μέγεθος.
Ο ίδιος κανόνας εμφανίζεται και στο αυτοκίνητο, εκεί γραμμένος ως τύπος. Δημοσιευμένοι όροι ασφάλισης οχημάτων ορίζουν την υπασφάλιση ως «την ασφάλιση του αυτοκινήτου σε αξία μικρότερη της Τρέχουσας Εμπορικής Αξίας του» και δίνουν τον υπολογισμό: ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ = ΑΣΦΑΛΙΖΟΜΕΝΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ / ΤΡΕΧΟΥΣΑ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΞΙΑ Χ ΖΗΜΙΑ.
Και τα δύο κείμενα παραπέμπουν στο άρθρο 17 του ν. 2496/1997 ως πηγή του κανόνα, και το κείμενο της κατοικίας καταγράφει μια εξαίρεση: για κάλυψη γραμμένη σε Α΄ ζημιά ή Α΄ κίνδυνο «δε θα εφαρμόζεται για αυτόν τον κίνδυνο ο αναλογικός όρος». Αυτή η σελίδα δεν αποδίδει το περιεχόμενο του άρθρου 17 — καταγράφει μόνο ότι οι δημοσιευμένοι όροι το επικαλούνται.
Επειδή ο όρος είναι λόγος, η αριθμητική του είναι απλή. Ο πίνακας δείχνει τι δίνει ο ίδιος λόγος σε μια ζημιά 20.000 ευρώ, για τρία ασφαλιστικά ποσά πάνω στην ίδια ασφαλιστική αξία.
| Ασφαλιστικό ποσό | Ασφαλιστική αξία | Λόγος | Ζημιά 20.000 € |
|---|---|---|---|
| 100.000 € | 200.000 € | 50% | 10.000 € |
| 150.000 € | 200.000 € | 75% | 15.000 € |
| 200.000 € | 200.000 € | 100% | 20.000 € |
Απλή αριθμητική πάνω στον λόγο που περιγράφουν οι όροι, πριν από οποιαδήποτε απαλλαγή. Δεν είναι πρόβλεψη για συγκεκριμένη ζημιά: η ασφαλιστική αξία ορίζεται από το δικό σας κείμενο, και κάλυψη σε Α΄ κίνδυνο εξαιρείται από τον όρο.
Γιατί ο όρος περνάει απαρατήρητος;
Βρείτε δύο στοιχεία: το ποσό ασφάλισης στον πίνακα καλύψεων και τον τρόπο υπολογισμού της αξίας στους όρους. Χρειάζονται και τα δύο για να ελέγξετε αν εφαρμόζεται ο κανόνας.
Όταν εφαρμόζεται, ο κανόνας μπορεί να μειώσει και την αποζημίωση για μερική ζημιά. Δεν αφορά μόνο την ολική καταστροφή.
Δύο ασφαλιστήρια που μοιάζουν ίδια στον πίνακα καλύψεων μπορεί να συμπεριφέρονται διαφορετικά, γιατί μια κάλυψη γραμμένη σε Α΄ κίνδυνο εξαιρείται ρητά από τον όρο στο κείμενο που παραθέτουμε. Το ποιο ισχύει για εσάς δεν φαίνεται από το ποσό· φαίνεται από τη διατύπωση δίπλα του.
Πόσο συχνά συμβαίνει αυτό στην ελληνική αγορά δεν το μετρά καμία πηγή που μπορούμε να παραθέσουμε, οπότε δεν το ισχυριζόμαστε. Αυτό που μπορεί να ελεγχθεί δεν είναι η συχνότητα αλλά το δικό σας κείμενο.
Τι κοιτάτε στο δικό σας ασφαλιστήριο;
Πέντε σημεία, με τους όρους όπως τυπώνονται στα ελληνικά έγγραφα και την αγγλική τους απόδοση για όποιον διαβάζει το κείμενο σε δεύτερη γλώσσα.
| Τι ψάχνετε | Όρος στο έγγραφο | Στα αγγλικά | Πού βρίσκεται |
|---|---|---|---|
| Το ποσό που ασφαλίσατε | Ασφαλιστικό ποσό / ασφαλιζόμενο κεφάλαιο | Sum insured | Πίνακας καλύψεων, χωριστά για κτίριο και περιεχόμενο |
| Η αξία με την οποία συγκρίνεται | Ασφαλιστική αξία | Insurable value | Γενικοί Όροι, στο άρθρο για τον υπολογισμό και την καταβολή του ασφαλίσματος |
| Ο ίδιος ο όρος | Υπασφάλιση / αναλογικός όρος (αναλογικός κανόνας) | Underinsurance / average clause | Στο ίδιο άρθρο των Γενικών Όρων |
| Η εξαίρεση από τον όρο | Κάλυψη σε Α΄ ζημιά ή Α΄ κίνδυνο | First-loss cover | Στους ειδικούς όρους ή στις πρόσθετες πράξεις, ανά κάλυψη |
| Στο αυτοκίνητο | Τρέχουσα εμπορική αξία | Current market value | Στους ορισμούς των όρων ασφάλισης οχήματος |
Οι ονομασίες διαφέρουν ανά εταιρεία και ανά έκδοση όρων. Αν κάποιος όρος υπάρχει στο δικό σας ασφαλιστήριο, και με ποια διατύπωση, το κρίνει μόνο το δικό σας κείμενο.
Τι κάνει με αυτό το PolicyWallet;
Διαβάζει το PDF του ασφαλιστηρίου και καταγράφει τα ποσά όπως είναι τυπωμένα: το ασφαλιστικό ποσό και, όταν το ίδιο το έγγραφο αναφέρει και κόστος ανακατασκευής, και τα δύο μαζί. Όταν τα δύο απέχουν ουσιωδώς, το εμφανίζει ως εύρημα προς έλεγχο και δείχνει τους δύο αριθμούς που το προκάλεσαν, ώστε να τους αντιπαραβάλετε με το κείμενό σας.
Το PolicyWallet δεν εκτιμά μόνο του πόσο κοστίζει να ξαναχτιστεί το σπίτι. Συγκρίνει ποσά μόνο όταν υπάρχουν στο έγγραφο. Αν λείπει ένα ποσό, χρειάζεται επιβεβαίωση από εσάς και τον ασφαλιστή σας.
Ανεβάζετε το PDF και τα δύο ποσά, όπου το έγγραφο τα αναφέρει, εμφανίζονται μαζί σε μία σελίδα — μαζί με τις καλύψεις και τις εξαιρέσεις σε απλά ελληνικά, στην ίδια σελίδα με το πρωτότυπο έγγραφο, ώστε κάθε αριθμός να ελέγχεται πάνω στο κείμενο από το οποίο διαβάστηκε.
Συχνές ερωτήσεις
Ο αναλογικός όρος ισχύει και σε μερική ζημιά;
Στο κείμενο που παραθέτουμε ο όρος δεν είναι γραμμένος ως κανόνας για την ολική ζημιά: το ασφάλισμα «καθορίζεται (και περιορίζεται) με βάση το λόγο» ασφαλιστικού ποσού προς ασφαλιστική αξία. Ένας λόγος εφαρμόζεται σε ό,τι πολλαπλασιάζει. Πώς είναι διατυπωμένος στο δικό σας ασφαλιστήριο το δείχνει το δικό σας κείμενο.
Αν η κάλυψη είναι σε Α΄ κίνδυνο, ισχύει ο όρος;
Το κείμενο κατοικίας που παραθέτουμε δηλώνει ρητά ότι για κάλυψη με όριο αποζημίωσης σε Α΄ ζημιά ή Α΄ κίνδυνο δεν εφαρμόζεται ο αναλογικός όρος για αυτόν τον κίνδυνο. Η διατύπωση αφορά συγκεκριμένη κάλυψη, όχι ολόκληρο το ασφαλιστήριο, οπότε το σημείο που έχει σημασία είναι δίπλα σε ποια κάλυψη γράφεται.
Μετράει η αντικειμενική αξία του ακινήτου;
Οι όροι που παραθέτουμε δεν την αναφέρουν. Ορίζουν τη βάση υπολογισμού για τα κτίρια ως τη δαπάνη ανοικοδόμησης με τα ίδια υλικά και τρόπο κατασκευής, μετά την αφαίρεση της μείωσης της κατασκευαστικής αξίας. Πρόκειται για διαφορετικό μέγεθος από όποια φορολογική αποτίμηση.
Στο αυτοκίνητο πώς υπολογίζεται;
Δημοσιευμένοι όροι οχημάτων δίνουν τον τύπο ρητά: ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ = ΑΣΦΑΛΙΖΟΜΕΝΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ / ΤΡΕΧΟΥΣΑ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΞΙΑ Χ ΖΗΜΙΑ, με την υπασφάλιση ορισμένη ως ασφάλιση σε αξία μικρότερη της τρέχουσας εμπορικής αξίας. Οι δύο αριθμοί που χρειάζεστε είναι στους ορισμούς και στον πίνακα του δικού σας ασφαλιστηρίου.